Yirmi yaşından itibaren ölümüne kadar yanından ayrılmadığı Sokrates’in öğrencisi ve Aristoteles’in hocası olmuştur. Atina’da Akademi’nin kurucusudur. Eflatun’un felsefi görüşlerinin üzerinde hala tartışılmaktadır. Eflatun, batı felsefesinin başlangıç noktası ve ilk önemli filozofudur. Antik çağ yunan felsefesinde, Sokrates öncesi filozoflar (ilk filozoflar veya do ...

Sanat, edebiyat, bilim ve öğretim kurulu. M.Ö. IV. yy. da büyük Yunan filozofu Eflatun un izinde giden bütün aydınlar Akademos adlı güzel ve ba­kımlı bahçelerde toplanırlardı. Akademos Atina yakınlarında, çevresi surlarla çevrili ağaçlık ve sulak bir dinlenme yeriydi. Böyle bir nedenle, Eflatun un kurduğu felsefe okulunun adı akademi oldu. Bugünkü anlamıyla akademi bilim, sanat ve edebiyatta ilerlemeyi, geli&# ...

Adam Smith 1759 yılında yayımlanan bu ilk yapıtında toplumsal yapıda var olan doğal düzeni analiz etmektedir. Ona göre insanın eylem ve davranışlarında rol oynayan üç itici giç vardır: 1-Kendini düşünme ve sempati 2-Özgürlük isteği ve toplumsal kurallara uyma eğilimi 3-Çalışma alışkanlığı ve değişim eğilimi Smith e göre bu üç duygu toplum içinde birbirini ...

Felsefe tarihinin ilk okul ya da düşünce geleneğini oluşturan İyonyalı filozoflar, Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes olarak sıralanır. İyonya Okulu, felsefenin ilk okulu olarak ortaya çıkarken, Batı Anadolu kıyılarındaki İyonya da, Yunan felsefesinin ilk merkezi olarak seçkinleşir. Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes, her şeyden önce, mitopoetik düşünceden kopuşu ve felsefi düşünüşe geçi ...

Etimoloji ve Tarihçe Metafizik terimini ilk olarak Aristo nun eserlerini kendine göre düzenleyen Yunan Peripatetik filozof Rodos lu Andronicus un, MÖ 70 civarında Roma da kullandığı sanılıyor. Onun düzenlemesine göre, asıl adı İlk Felsefe veya Teoloji olan risale, Fizik risalesinden sonra gelmekteydi. Böylece de, İlk Felsefe meta (ta) physica, ya da fiziği izleyen, olarak biline geldi ve zamanla kısaltılarak metafizik ...

Siyaset felsefesinin temel kavramları şunlardır: Birey: Bir toplumu oluşturan ve toplumun bir üyesi olan, bilinç sahibi insandır. Toplum: Birbirleri ile karşılıklı ekonomik ve kültürel ilişkiler içinde bulunan bireylerin meydana getirdiği, belli bir toprak parçası üzerinde yaşayan, tarihe ve kültürel temele dayanan topluluk. Devlet: Siyasi sınırları tespit edilmiş, belli bir coğrafya parçası ...

Ütopya, aslında olmayan, tasarlanmış olan ideal toplum ve devlet şekli anlamı taşır. Ütopyalar, ideal düzen arayışlarının tasarlanmış tipik örnekleridir. Ütopyalar üzerine görüşler iki biçimde ortaya çıkmıştır. Bir kısmı özendirici, istenen nitelikte, diğer bir kısmı ise korkutucu, ürkütücü ütopyalardır. İstenen (Özendirici nitelikte) Ütopyalar Bu tür ütopyalar, ...

Bilginin ve insan eyleminin kaynağını ve ilkelerini inceleyen düşünceler bütünü. Yunanca «philosophia» («philos», dost, «sophia», bilgelik) sözcüğünden Arapça ya, oradan da Türkçe ye «felsefe» olarak geçmiştir. Felsefeciler (filozoflar), genellikle saygın, ağırbaşlı, kolay kolay heyecanlanmayan, hiç bir şeye kızmayan kimseler olarak düşünülür. Oysa Eflatun, filozofun başl ...

Bilgelik sevgisi, hakikat sevgisi anlamına gelen "philosophie" Yunanca bîr kelimedir. Philosophie kelimesinin ilk kez ortaya çıktığı zaman diliminde iki düşünür tipi vardı: Bunlardan bir bölümü "philosophos" bilgeliği arıyor ve hakikati elde etmeye çalışıyordu; ötekiler "sophos" ise, bilgeliğe ve hakikate sahip olduklarına inanıyorlardı. O halde philosophie kelimesi insanın ha ...

Sözünü ettiğimiz eleştiriyi çok eski zamanlardaki bir örnek ile açalım. Bu örnek Hint felsefesinden olacak. Eski bir Hint dini olan "Brahma" dininin kuralları "veda" denilen kitaplarda toplanmıştır. Veda lar, farklı zamanlarda yazılmış olan çeşitli eserlerden oluşan bir çeşit ansiklopedidir. Bu din kitabının daha eskiye ait bölümleri birtakım ilâhilerden ve beyitlerden oluşur. D ...

Tüm tarihi araştırmaların asıl amacı kendimizi anlamak, bizi ve zamanımızı oluşturan nedenlere açıktık kazandırmaktır. Bunun içindir ki, her tarihi araştırmanın kültür tarihi çerçevesi içinde yapılması gerekir. Yalnızca birtakım bağımsız tek tek uluslar ve ırklar yoktur, bir de ulusların ve ırkların ait oldukları kültür çevreleri vardır. Bizim mensub ...

İlkçağın bu en eski kapalı devletlerinden, büyük imparatorluklar doğmuştur. Bunların ilki İran dır. İran hükümdarları İran dan başka Mısır, Mezopotamya ve Küçük Asyaya hakim olmuştur. İran topraklarında çok özel bir din olan Zerdüşt dini doğmuştur. Bu din, sürekli bir çelişki içinde bulunduğu varsayılan iyi ile kötünün çatışmasına dayanır. Bu dinle ahl&ac ...

Milâddan 500-600 yıl öncelerinde İran devleti Avrupayı da hâkimiyeti altına alıp etkinliğini yaymaya çaba harcamıştır. Bu girişimleri, özgürlük âşığı küçük bir ulus olan Yunanlıların direnişi ile karşılaştı. Yunanlılar İranlıların çok güçlü donanmasını yok etmeyi ve ordusunu denize dökmeyi başardı. Böylece kültür çevremizin tarihinde y ...

Sofist kelimesinin öteden beri, biri geniş öteki dar iki anlamı vardır. Bu kelimenin geniş anlamıyla: İlkçağda, sofist denilince, genellikle şair ve filozof kişiler anlaşılır. Dar anlamı ise: Belli bir filozoflar topluluğuna, yani M.Ö. 500 de yaşamış olan filozoflar topluluğuna verilen isimdir. Bundan başka "sofist" kelimesi, özellikle Eflâtun un etkisiyle özel bir anlam kazanm ...

Sokrat ın ölümünden sonra öğrencileri Megara ya gittiler. Burada kurulan Medara Okulu ile ilgili yeterli bilgilerimiz yok. Sokratçıların kurdukları felsefe okulları içinde bir de Kuzey Afrika daki Kyrene kentinde yerli bir filozof olan Aristippos un kurduğu Kyrene Okulu vardır. ...

Sokrat ın ölümünün hemen ardından öğrencileri bazı okullara ayrıldılar. Bu okullardan birisi olan Kuzey Afrika daki Kyrene kentinde Aristoppos un kurduğu Kyrene okuluna kısaca değinmekle yetinmiştik. Bu okulun yanında bir de yine Sokratçı olan Atina daki Antisthenes in okulu bulunmaktadır. Bu okula Kyniklef (Kelbiler) Okulu demek alışkanlık olmuştur. Sokratçıların ilgilendikleri başlıca ik ...

Aristo nun ölümünün hemen ardından felsefenin durumunu incelemeyi yeniden sürdüreceğiz. Bilimlerin bir uzmanlık dalı biçimindeki gelişmesine paralel olarak, bu dönemde felsefe, günümüzdeki felsefeden anladığımız gerçek anlama sahiptir. Bu felsefe üç ana disiplinden oluşur: Mantık, fizik (metafizik), ahlâk. "Mantık"; felsefî düşüncenin izlemesi gereken doğru yolu gösteren bir disiplin, felsefeye bir giri&# ...

Bu dönemdeki "felsefe okulları"na gelince; Eflâtun un Akademi si ile Peripatos okullarına, M.Ö. yaklaşık 300 yıllarında, iki okul daha katılmıştır: Stoa ve Epikür okulları. Stoa okulu, duvarları resimlerle süslü sütunların oluşturduğu bir yerde kurulduğu için, "Sütunlu galeri" anlamına gelen Stoa adını almıştır. Öteki okul ise kurucusu olan Epiküros ...

Günümüze Stoacılardan çok az eser kalmıştır. Sokrat öncesi filozofların eserlerinde olduğu, gibi, bunların eserlerinden de bazı sayfalar günümüze kadar korunabilmiştir. Bu belgelere dayanarak Stoa felsefesiyle ilgili oldukça açık bir yargıya ulaşabiliyoruz. Aristo dan sonraki felsefelerin birbirlerine karşı olan birtakım okullara ayrıldığını biliyoruz. Bu okulların ortak yanı, tümünde ...

Aristo dan sonraki dönemin felsefe yazılarından ancak bazı sayfalar bize kadar ulaşabilmiştir. Ancak septisizmin tarihi konusunda Hz. İsa dan 200 yıl sonra yazılmış olan önemli bir eser, eksiksiz olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Bu da "Sextus Emprikus"un eseridir. Keskin bir zekâ ve derin bir bilgi ile yazılmış olan bu kitapta, özellikle septik felsefenin tarihini sonra da septiklerin kan ...